Op initiatief van de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB) werken boeren en tuinders samen met Provincie Limburg en Waterschap Limburg aan een aanpak voor schoon en voldoende water in Limburg.
Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met agrariërs en gebiedspartners, en gefinancierd door Provincie Limburg en de DAW Impulsregeling van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. WaterWinst bouwt voort op eerder uitgevoerde trajecten zoals Duurzaam Schoon Grondwater en sluit aan bij gebiedsprocessen waaronder Propositie Heuvelland.
Twee sporen
WaterWinst kent twee samenhangende sporen. Het eerste richt zich op schoon water, waarbij het verminderen van nutriëntenuitspoeling en emissies van gewasbeschermingsmiddelen centraal staat. Het tweede spoor gaat over voldoende water: maatregelen die helpen om droogte en natschade te beperken en water beter vast te houden in bodem en landschap. In deze eerste fase richt het project zich voornamelijk op waterkwaliteit.
Werken aan water
Binnen WaterWinst worden in heel Limburg N-min-metingen uitgevoerd op landbouw- en natuurpercelen. Deze metingen geven inzicht in de hoeveelheid nitraat die na de teelt nog in de bodem aanwezig is en mogelijk kan uitspoelen naar grond- en oppervlaktewater. De gegevens vormen de basis voor teelt- en bemestingsadviezen en worden jaarlijks samengebracht in een nitraatrapportage.
Een selectie percelen wordt daarnaast frequent bemonsterd voor het nitraatweerbericht, dat elke drie weken verschijnt. Hiermee krijgen agrarische ondernemers actuele informatie over de ontwikkeling van minerale stikstof in de bodem gedurende het jaar.
WaterWinst ondersteunt deelnemers bovendien bij het terugdringen van emissies van gewasbeschermingsmiddelen. Via begeleidingstrajecten, bedrijfsbezoeken en kennisactiviteiten wordt gewerkt aan weerbaar telen: een teeltwijze waarin bodem, plantontwikkeling en inzet van alternatieve technieken bijdragen aan het verminderen van emissies naar water.
Maatregelen voor voldoende water
Naast een kwaliteitsopgave kent Limburg een opgave rond waterkwantiteit. WaterWinst richt zich daarom ook op maatregelen die helpen om droogte en natschade te beperken, bijvoorbeeld door bodemstructuur en infiltratie te verbeteren. Deze maatregelen sluiten aan bij dezelfde landbouwkundige principes die ook de waterkwaliteit beïnvloeden, en worden gebiedsgericht ingevuld afhankelijk van bodemtype, teeltsysteem en landschapskenmerken.
Gebiedsgericht werken
Het project werkt in verschillende deelgebieden, waaronder de grondwaterbeschermingsgebieden, het Heuvelland en overige agrarische regio’s. In elk gebied worden deelnemers geworven en worden meerdere jaren achtereen nitraatresidumetingen uitgevoerd.
In het Heuvelland wordt specifiek aansluiting gezocht bij de doelstellingen van Propositie Heuvelland. Hier liggen meerdere Natura 2000-gebieden en kwetsbare intrekzones, waar inzicht in nitraatuitspoeling essentieel is voor bescherming van natuur en waterbronnen. WaterWinst voert daarom ook metingen uit op percelen in en rond deze intrekgebieden en werkt samen met terreinbeheerders om waar nodig aanvullende metingen in natuurgebieden uit te voeren.
Samenwerking als fundament
WaterWinst wordt uitgevoerd door de LLTB, met ondersteuning van gespecialiseerde monsternemers, bodemadviseurs en experts. De projectstructuur sluit aan op bestaande overlegstructuren in de regio, waaronder de stuurgroep van Propositie Heuvelland. Door de betrokkenheid van agrariërs, overheden en ketenpartijen ontstaat een breed gedragen aanpak voor water- en bodembeheer in Limburg.
Met WaterWinst ontstaat een samenhangende, schaalbare werkwijze die agrariërs helpt om te werken aan een duurzaam watersysteem, nu en in de toekomst.