Update #14: Nitraatweerbericht van april 2026
20 apr 2026
In het kader van duurzamer en efficiënter stikstofgebruik heeft de LLTB het Nitraatweerbericht gelanceerd. Dit hulpmiddel ondersteunt boeren bij het optimaliseren van hun bemestingsstrategieën. Elke vier weken wordt een update van de bemonsteringen gegeven.
Dit is het derde Nitraatweerbericht van 2026. Hierin blikken we terug op de metingen van 7 april 2026 en brengen we de ontwikkeling van de minerale bodemstikstof in de periode van maart tot begin april 2026 in beeld.
Weersomstandigheden
De observatieperiode werd gekenmerkt door veel zonnige dagen. In totaal werden ongeveer 220 zonuren geregistreerd, waarvan heel Limburg profiteerde. Uit berekeningen van Meteo Limburg op basis van temperatuursommen blijkt dat in Limburg de natuur momenteel een voorsprong heeft van ongeveer een week ten opzichte van 2025, en ongeveer een week achter loopt ten opzichte van 2024.
Ondanks de intense zoninstraling werden bodemtemperaturen in de dubbele cijfers slechts sporadisch en kortstondig bereikt. Eind maart was duidelijk kouder dan gebruikelijk met maxima rond 10 graden, en er trokken enkele typische maartse buien met hagel en natte sneeuw over de provincie. Op vrijdag 27 maart werd de laagste temperatuur van de maand gemeten, variërend van -3 °C tot lokaal -5 °C; aan de grond lagen de temperaturen nog lager.
Wat neerslag betreft kende maart in het grootste deel van Limburg een vrij normaal verloop, met maandtotalen tussen 50 en 70 millimeter. In Midden-Limburg was het iets droger dan gemiddeld, met 42 millimeter in Montfort en 43 millimeter in Berkelaar. (Bron: Meteo Limburg)
Resultaten referentiepercelen
De bodems zijn over het algemeen goed van water voorzien. Een groot deel van de neerslag bleef vooral in de bovenlaag, waardoor ook de nitraat grotendeels in deze bovenlaag is gebleven. Op veel percelen blijven de N-min-waarden dan ook stabiel ten opzichte van februari en maart.
Er is nog nauwelijks sprake van stikstofmineralisatie, aangezien de bodem – met uitzondering van het bovenste laagje – nog te koud is. Op percelen waar wel een duidelijke stijging van de N-min-waarden is vastgesteld, is voorafgaand een organische of minerale bemesting uitgevoerd.
Met uitzondering van wintergewassen is er bij de meeste gewassen nog geen stikstofopname zichtbaar, omdat de gewassen zich nog in het kiemstadium bevinden. Bij wintergranen is wel een duidelijke groei zichtbaar (zie foto wintertarwe op lössgrond). Wintergranen bevinden zich in een vergevorderd ontwikkelingsstadium en nemen overeenkomstig grotere hoeveelheden stikstof op (circa 50 kg N/ha van zaai tot begin mei) wat ook zichtbaar is aan de daling van de Nmin voorraad op de referentiepercelen.
Opvallend is dat de N-min-waarden sterk verschillen tussen percelen. Deze variatie hangt duidelijk samen met zowel de voorvrucht als de bemestingsstrategie in het voorgaande jaar. Percelen met een voorvrucht die laat is bemest en geoogst, vertonen over het algemeen hogere N-min-waarden. Daarnaast is op percelen 8, 9, 10 en 11, waar in voorgaande jaren vaste mest is toegepast, een duidelijke nawerking zichtbaar met relatief hoge N-min-waarden tot circa 140 kg/ha N.
Zeker met de huidige kunstmestprijzen is het verstandiger om circa 75 euro uit te geven voor een N-mineraalmeting dan uitgaan van standaard bemestingsgift. Voor jou als teler is het van belang om te weten wat de situatie van jouw eigen perceel is: stikstof die door de bodem wordt geleverd of al aanwezig is, hoeft immers niet te worden bijbemest.
Bovenstaande grafieken zijn een selectie van de totale set. De andere grafieken zijn te raadplegen via deze link.
Verwachting
Met stijgende temperaturen wordt een toename verwacht in zowel gewasgroei als stikstofopname. Daarnaast zal de mineralisatie in de bodem geleidelijk op gang komen. Voor een duidelijke versnelling van dit proces is een bodemtemperatuur van minimaal 12 °C vereist.
Deze kennisdeling wordt mogelijk gemaakt door de DAW Impulsregeling van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Alle updates van het Nitraatweerbericht worden ook gepubliceerd op de site www.lltb.nl/nitraatweerbericht.