Update #12: Nitraatweerbericht van februari 2026
26 feb 2026
In het kader van duurzamer en efficiënter stikstofgebruik heeft de LLTB het Nitraatweerbericht gelanceerd. Dit hulpmiddel ondersteunt boeren bij het optimaliseren van hun bemestingsstrategieën. Elke vier weken wordt een update van de bemonsteringen gegeven.
Dit is het eerste nitraatweerbericht van 2026. Hierin kijken we terug naar de laatste metingen van 2025 en de eerste van 2026. Er wordt in beeld gebracht wat de ontwikkeling was van de minerale bodemstikstof in de periode oktober 2025 tot begin februari 2026.
Weersomstandigheden
2025 was, zeker in vergelijking met de twee jaren daarvoor, een droog jaar met veel zon. December 2025 was zelfs extreem zacht totdat het vlak voor kerst ging vriezen gecombineerd met een stevige, koude wind. Behalve zacht was het ook droog. Januari 2026 was juist kouder dan gemiddeld, vooral in Noord-Limburg met lokaal strenge vorst. Zowel Noord- als Zuid-Limburg hebben te maken gehad met sneeuw. Toen de dooi inviel heeft het veel geregend. Januari was dus nat in Noord-Limburg (tot 95 mm in Gennep) terwijl tussen Roermond en Echt slechts tussen de 30 en 40 mm is gevallen. Ook Zuid-Limburg was vrij droog met circa 45 mm neerslag. (Bron: Meteo-Limburg).
Door de relatief lage neerslaghoeveelheid tijdens de winterperiode is minder minerale stikstof naar diepere bodemlagen verplaatst of uitgespoeld. In Noord-Limburg, en vooral op de lichte zandgronden, kan zelfs bij relatief weinig neerslag uitspoeling plaatsvinden. Dit kan voorkomen worden door de teelt van een goed vanggewas. In de periode in januari met heel veel neerslag zal in Noord-Limburg zeker minerale stikstof zijn uitgespoeld.
Wanneer vorstgevoelige vanggewassen (bijvoorbeeld Japanse Haver of gele mosterd) zijn geteeld zijn deze door de vorst grotendeels afgestorven. Bij toenemende temperaturen en/of grondbewerking kunnen deze gewasresten gaan mineraliseren en leiden tot een toename van de minerale stikstofvoorraad.
Resultaten referentiepercelen
In 2025 is op 25 referentiepercelen, verdeeld over de provincie, N-mineraal gemeten in een driewekelijkse cyclus. De resultaten van deze metingen zijn verschenen in diverse Nitraatweerberichten.
In onderstaande grafieken is van een aantal gewassen, die in 2025 geteeld zijn, weergegeven hoeveel minerale stikstof er nog aanwezig is in februari in de lagen 0-30 cm, 30-60 cm en 60-90 cm.
De grafieken geven het gewas van teeltjaar 2025 weer (in de titel), de verschillende percelen en grondsoort en daarbij ook het gewas wat in 2026 geteeld zal worden. Wat opvalt is dat beschikbare voorraden in februari vrij hoog kunnen zijn. Houd met het uitvoeren van de bemesting daar rekening mee. Zo kan overwogen worden om op lössgrond met een voorraad van ruim 80 kg N/ha in de laag 0-60 cm de gebruikelijke startgift van 80 kg N/ha voor de wintertarwe achterwege te laten of te beperken tot circa 30 kg wanneer de N-mineraal zich vooral in de laag 30-60 cm bevindt. Daarmee wordt naast voorkomen van mogelijk verlies ook bespaard op kosten voor kunstmest.
Ook na uien worden nog vrij hoge minerale stikstofvoorraden aangetroffen van 100 tot 150 kg N/ha. Houd hier rekening mee bij de bemesting voor de teelt van 2026! Behalve de hoogte van de gift is ook de timing van bemesting in relatie tot zaai- en plantdatum van belang. Geef een snelwerkende dierlijke mest zoals varkensdrijfmest of een kunstmest zo kort mogelijk voor zaaien en planten. De snel beschikbare minerale stikstof kan bij te vroege toediening bij te veel neerslag al verdwenen zijn voordat het gewas er wat aan heeft.
Om zeker te weten welke situatie zich voordoet op jouw eigen percelen is het noodzakelijk om voor de teelt een Nmin-monster te laten nemen en hier bij de bemesting rekening mee te houden. Is er al dierlijke mest toegediend dan moet er minimaal 6 weken gewacht worden voordat een goed monster genomen kan worden. Houd in ieder geval ook rekening met het vermogen van het perceel om stikstof te leveren. Schakel bij twijfel een adviseur in.
Aardappelen 2025
Uien 2025
Tuinbouwgewassen 2025
Bovenstaande grafieken zijn een selectie van de totale set. De andere grafieken zijn te raadplegen via deze link.