Kalfjes én kinderen op het erf
27 feb 2021
Steeds meer agrarisch ondernemers vervullen een maatschappelijke rol naast de productie van voedsel: ze boeren in de breedte. Monique en Paul Litjens uit Leunen maakten van agrarische kinderopvang hun hoofdtak.
Mökken is dialect voor kalveren. De Mukkenstal verwijst naar het jongvee en de baby’s, peuters en kleuters die naar de agrarische kinderopvang van Monique en Paul Litjens komen. De Mukkenweide is hun tweede locatie, een kilometer verderop. Daar hebben kinderen van de buitenschoolse opvang volop de ruimte. In het Noord-Limburgse Leunen is er bovendien een Mukkenbad: een heus verwarmd binnenbad waar ook zwemlessen kunnen worden gegeven.
Dat binnenbad hebben Monique en haar man Paul bedacht tijdens een weekendje weg. ‘Het bad was een verdiepte mestopslag voor de melkveehouderij’, vertelt ze in haar naastgelegen kantoor. ‘Dus de stap naar een binnenzwembad leek ons best logisch.’
De paar weekendjes per jaar dat het echtpaar eropuit trekt, staan inmiddels symbool voor alle ontwikkelingen rondom de Mukkenstal. Het echtpaar nam in 2011 een kijkje bij het verbrede bedrijf van Peter Gille in het Zuid-Hollandse Bergschenhoek. ‘Toen is het balletje gaan rollen om naast het melkvee ook met kinderopvang te starten’, zegt Monique. ‘We hebben geen seconde spijt gehad van deze beslissing.’
Rondkijken
Wat volgde was veel rondkijken bij collega’s met een agrarische kinderopvang om zo het eigen bedrijf optimaal te kunnen inrichten. Tien jaar later zijn in Leunen de koeien vertrokken, de stallen gevuld met jongvee van drie andere melkveehouders en komen wekelijks zo’n 350 kinderen naar de Mukkenstal of -weide. ‘Boer Paul’ haalt de schoolgaande jeugd van school met de huifkar.
De Mukkenstal is een plek waar kind zijn en in de natuur spelen hand in hand gaan. ‘We proberen juist wat vaste structuren los te laten en mee te bewegen met waar de kinderen behoefte aan hebben’, zegt Monique. ‘Als een kind een appel met een worm vindt, dan kunnen we daar een activiteit van maken. We willen ze meegeven waar hun voedsel vandaan komt en bovenal dat de kinderen goed zijn zoals ze zijn.’
Een valpartij of modder op de kleren, het is allemaal prima. ‘Natuurlijk stellen we grenzen als dat nodig is, maar een blauwe plek kan ook betekenen dat je lekker gespeeld hebt, je grenzen hebt verlegd en dat ongelukjes erbij horen’, verduidelijkt de eigenaresse. ‘Stiekem hoop ik dat er voor elk kind in Nederland agrarische kinderopvang bereikbaar is.’
Soepele overstap
Monique is beoogd voorzitter van de Vereniging van Agrarische Kinderopvang (VAK). Deze coöperatie heeft in haar ogen een belangrijke rol gespeeld bij hun soepele overstap naar deze verbredingstak. ‘De uitdaging is om onze 55 leden te blijven ondersteunen met informatie over nieuwe regelgeving, kwaliteitscontroles en coaching en trainingen. Nieuwe leden hoeven dankzij alle informatie het wiel niet opnieuw uit te vinden.’
Met De Mukkenstal is een goede boterham te verdienen, stelt Litjens. Ze spoort andere agrarisch ondernemers graag aan om na te denken over een verbredingstak. ‘Ga eens kijken bij een agrarische kinderopvang! Misschien past het bij jou.’
In de artikelenserie ‘Boeren in de breedte’ komen verspreid over het jaar verschillende boeren en tuinders aan het woord, die naast de primaire productie een maatschappelijke rol vervullen. Zij vertellen graag over hun ervaringen met hun bedrijfsvoering.