De G7, de zeven natuur- en landbouworganisaties waar LTO Nederland deel van uitmaakt, hebben op donderdag 6 december 2012 een Ganzenakkoord gesloten met de provincies.

Omdat er toch nog vragen zijn rond de inhoud van dit akkoord, zetten we de meest gestelde vragen op een rij.

Wie hebben akkoord ondertekend
Alle provincies en de zogeheten Ganzen-7: De12Landschappen, de Federatie Particulier Grondbezit (FPG), de Landbouw- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO), Natuurmonumenten, Stichting Agrarisch en Particulier Natuur- en Landschapsbeheer Nederland, Staatsbosbeheer en Vogelbescherming Nederland.

Wat houdt het akkoord in het kort in? 
Het akkoord beoogt ganzenpopulaties in Nederland duurzaam in stand te houden op een niveau, waarbij een goed evenwicht wordt gevonden tussen de omvang van de van nature voorkomende populaties en de risico’s die daarmee samenhangen. Concreet betekent dit:

• in 5 jaar terugdringen van schade tot het niveau van 2005 (grauwe gans) en 2011 (brandgans);
• het planmatig reduceren van de populatie standganzen (ganzen die heel het jaar in NL blijven) tot een acceptabel niveau.

 

Per provincie wordt bekeken hoeveel de huidige populatie moet worden ingekrompen.

Wanneer gaat het akkoord in: 
Het akkoord gaat in vanaf januari 2013, echter (onderdelen van) de uitvoering wordt in de loop van dit jaar uitgerold. Daarbij geldt onder andere, dat:

• De eerste winterrustperiode pas volgende winter, per 1 november 2013 ingaat;
• Planmatige reductie van standganzen vanaf 1 maart (Zuid-Nederland vanaf 15 februari) 2014 in werking treedt. Voor zover mogelijk wordt vanaf nu al aangevangen met de maatregelen uit de gereedschapskist.

Voorts geldt de volgende planning voor de uitvoering van het akkoord:

• Januari 2013 - maart 2013 ontwikkelen beleid, vullen “gereedschapskist” en benodigde faunabeheerplannen en formeren Ganzen Afstemming Kaders (GAK’s);
• Maart - juni 2013 opstellen gebiedsplannen door FBE/GAK’s;
• Medio 2013 vaststellen ganzenbeheer in provinciale beleidsperiodes;
• 1 november 2013 uiterste vaststeldatum Faunabeheerplannen.

Wanneer is de zomerperiode
De zomerperiode loopt van 1 maart tot 1 november in Noord-Nederland en van 15 februari tot 1 november in Zuid-Nederland. De grens tussen Noord en Zuid wordt in onderling overleg tussen G-7 en provincies nader bepaald.

Wanneer is de winterperiode? 
De winterperiode loopt van 1 november tot 1 maart in Noord-Nederland en van 1 november tot 15 februari in Zuid-Nederland. De grens tussen Noord en Zuid wordt in onderling overleg tussen G-7 en provincies nader bepaald.

Vraag: Waarom een onderscheid in zomer en winter? 
Winterrust is essentieel voor de duurzame instandhouding van de trekganzenpopulatie. Daarbuiten is het bieden van rust en ruimte in het vroege voorjaar, de cruciale fase voorafgaand aan de terugtocht naar de broedgebieden, noodzakelijk. Door het bieden van deze rust voldoen provincies aan de Europeesrechtelijke verplichtingen voor bescherming van deze ganzensoorten. Centraal staat dat in de winter geen trekganzen geschoten worden.

Mogen er in de winter ganzen worden geschoten?
Nee, er is geen afschot toegestaan en voor een schadevergoeding is een verjagingsinspanning dan niet verplicht.

UITZONDERING 1: verjaging met ondersteunend afschot ter bescherming van kwetsbare gewassen. Onder kwetsbare gewassen vallen alle teelten, met uitzondering van:

• weide-, hooi-, of graszaadpercelen waarvan het grasgewas minimaal zes maanden oud is;
• granen in de periode waarin het gewas afrijpt.

Dus je mag verjagen en ondersteunend afschot voor wintertarwe in de periode zaad, ontkieming, groeien.

UITZONDERING 2: exoten mogen wel worden geschoten

Hoe gaat het nu met de foerageergebieden?
Die komen te vervallen. Er komen rustgebieden voor in de plaats. Deze worden aangewezen door de provincie op basis van schadehistorie, aantal historie en/of relatie met Natura 2000 gebieden.

Waarom komen er rustgebieden?
De rustgebieden hebben tot doel om ten eerste om trekganzen rust te bieden tot aan de trek naar de broedgebieden en ten tweede om schade te centreren.

Mogen in rustgebieden ganzen worden geschoten?
Binnen de rustgebieden is het niet toegestaan trekganzen opzettelijk te verontrusten ter voorkoming van schade aan gewassen. Dit geldt ook op kwetsbare gewassen. 

Hoe wordt de schade aan ondernemers in rustgebieden geregeld?
Provincies en Ganzen-7 streven er naar om cofinanciering uit het POP3 programma te verkrijgen voor uitvoering van het rustgebiedenbeleid. Uitgangspunt daarbij is dat er gewerkt kan worden met collectieven en dat het POP3 betaalorgaan geen contractrelatie met individuele grondgebruikers hoeft aan te houden.

Hoeveel schade wordt uitbetaald aan ondernemers in rustgebieden?
Wanneer POP3 cofinanciering verkregen wordt, zal binnen de rustgebieden 130 procent van de schade, zoals deze door het Faunafonds wordt getaxeerd, worden uitbetaald. Deze uitkering wordt aan de collectieve verengingen van grondgebruikers uitbetaald. De uitvoeringskosten en administratieve lasten van het collectief worden uit deze uitkering bekostigd.

Hoeveel schade wordt uitbetaald aan ondernemers buiten rustgebieden?
Buiten de rustgebieden in de winterperiode wordt conform de huidige regeling 95 procent van de getaxeerde schade uitbetaald. Schade, veroorzaakt door standganzen in de zomerperiode, wordt voor maximaal 95 procent van de door het Faunafonds getaxeerde schade uitbetaald, met een maximum van € 2 miljoen per jaar.

Wat als deze maatregelen niet voldoende effect hebben?
We gaan er van uit dat de overeengekomen maatregelen voldoende bijdragen aan het beoogde doel. Maar we volgen het wel kritisch. Er vindt een jaarlijks voortgangsgesprek plaats waarbij reductietaakstellingen worden gemonitord en bijstelling kan plaatsvinden. In het najaar van 2015 vindt een evaluatie plaats. Als blijkt dat de maatregelen onvoldoende effect hebben gesorteerd, zowel naar populatiereductie, als naar financiële doelstellingen, dan zullen de partijen aanvullende maatregelen afspreken.

Moeten we voor de aanvraag van een tegemoetkoming in faunaschade € 300 betalen aan het Faunafonds
Nee, dat behandelbedrag is in de onderhandelingen rond dit akkoord geschrapt.

Waarom heeft LTO dit akkoord ondertekend?
Aan het akkoord is een stevige discussie is vooraf gegaan met alle regionale portefeuillehouders. Het probleem van schade en overlast is in de afgelopen jaren enorm uit de hand gelopen. Onze leden willen dat er nu echt effectieve maatregelen worden genomen. Daarbij zijn er keuzes gemaakt voor het inperken van de uit de hand gelopen aantallen zomerganzen, over de financiering van het nieuwe foerageerbeleid en van de schade buiten de foerageergebieden. De provincies, natuurorganisaties, Vogelbescherming, terreinbeheerders en LTO hebben zich door het akkoord gebonden aan een gezamenlijke aanpak van de overlast. Alle partijen moeten een inspanning leveren en zijn aanspreekbaar op de afgesproken doelen. In de provincies moet er verder uitwerking aan worden gegeven. Daar gaan onze provinciale bestuurders nu mee aan de slag. We willen de voortgang goed bewaken. Er staan duidelijke doelen op papier. Het jaarlijks voortgangsoverleg en de nodige evaluatiemomenten zullen worden benut om waar nodig bij te sturen.