Ondernemen is doen. Ondernemen is kansen zien. Maar ondernemen volgens rozenkweker Sjaak van der Hulst uit Meterik is vooral je onderscheiden met kennis. Daar ligt de basis voor de beslissingen die je maakt, of het nou gaat om rassenkeuze, de inzet van natuurlijke vijanden in de gewasbescherming of hoe je samenwerkt met je omgeving. Die wetenschap leverde Vander Hulst rozenkwekerijen eind vorig jaar de Ondernemersprijs Horst aan de Maas op.

Zover is het echter nog lang niet als Van der Hulst in 1975 in het Midden-Delflandse dorp Den Hoorn, onder de rook van Delft, zijn eerste tuinbouwbedrijf start; een rozenkwekerij van 9.000 vierkante meter. Afkomstig uit een familie van groentekwekers, lag de rozenteelt misschien niet direct voor de hand, maar na vier jaar zelf bij een rozentuinder te hebben gewerkt, ziet hij het licht.

Het was trouwens een mooie tijd om te ondernemen, herinnert hij zich. ,,Hoge inflatie en door die geldontwaarding werd je schuld in feite steeds kleiner. Leningen waren nauwelijks een probleem, want de voorspellingen die ik aan de bank deed, kwamen steeds goed uit.’’

Naar het zuiden
In Den Hoorn loopt Van der Hulst echter tegen beperkingen aan. Uitbreiden is geen optie. Omdat hij toch door moet groeien, neemt de Zuid-Hollander het ingrijpende besluit te verhuizen. ,,Ik had me inmiddels drie jaar lang grondig verdiept in belichting en teelt op substraat, beide nieuw voor me. Op de oude locatie deed ik niets met belichting en hoewel ik in de zomer de beste kwaliteit leverde, verloren klanten me in de winter uit het oog. Die zag ik de zomer erop ook niet meer terug. Continuïteit was nog belangrijker dan kwaliteit.’’
 
Met de vergaarde kennis gaat familie Van der Hulst op zoek naar een nieuwe bedrijfslocatie. Die vindt ze in 1992 Meterik. ,,We zijn gestart met 15.000 vierkante meter en daar hebben we in ’95 nog 15.000 vierkante meter bijgebouwd. Weer twee jaar later deed zich de kans voor nog bijna zeven hectare bij te kopen; aan de overkant. Inmiddels zitten we met negen hectare op het tienvoudige van wat we hadden in Den Hoorn.’’

Van der Hulst heeft die negen hectare opgesplitst in drie bedrijven. ,,Mijn ervaring is dat units van 30.000 vierkante meter overzichtelijk en beheersbaar blijven. Mijn zoon Koen heeft de leiding op de startlocatie en de andere twee locaties staan onder leiding van mijn zoon Paul en mijn andere zoon Mark en zijn vrouw Dorothea. Dochter Linda verzorgt de boekhouding en administratie voor de bedrijven. De huisverkoop doet mijn vrouw Cleta met veel toewijding en zorg voor kwaliteit.”

Arbeid
Op de drie locaties werken in totaal zo’n 120 mensen; in de zomer zelfs 150. ,,En daarvoor hoef ik niet te adverteren’’, zegt de rozenkweker. ,,Er is zelfs een wachtlijst.’’ Van der Hulst wist in ’92 dat hij op substraat zou gaan telen, dus de factor grond speelde bij het vinden van een locatie geen rol meer. Hij kan zich dus focussen op andere factoren. Arbeid was een belangrijke. Dat was één van de redenen om zich te vestigen in Noord-Limburg.
 
,,Je moet als bedrijf een functie hebben in je omgeving’’, vindt Van der Hulst. ,,Werkgever is er daar één van.’’ Vanaf zijn eerste productie in 1993 tot op de dag van vandaag werken er bij Van der Hulst Rozenkwekerijen geen uitzendkrachten. ,,Wij werken uitsluitend met mensen uit onze omgeving. Zo houden wij een goede band met de mensen om ons heen en creëren we betrokken medewerkers.’’ Werken in de rozenkwekerij vergt routine en ervaring en is secuur werk. Met steeds wisselend personeel bereik je dat volgens Van der Hulst niet. ,,We hebben een flink aantal mensen in dienst dat hier al twintig jaar werkt.’’

En zo kan het gebeuren dat Van der Hulst Rozenkwekerijen in Meterik en omgeving ook een opvoedkundige functie krijgt. ‘Sjaak van der Hulst vindt het belangrijk met jongeren te werken. Jongeren mogen immers een toekomst hebben binnen de agri-business en hij wil met zijn bedrijf bijdragen aan de ontwikkeling van een stukje arbeidsethos bij jongeren’, meldt het juryrapport van de Ondernemersprijzen Horst aan de Maas.

Visie
Dat is natuurlijk niet het enige waaraan Van der Hulst zijn ondernemersprijs heeft te danken. Het gaat vooral om zijn visie op ondernemen. De kern daarvan ligt, zoals gezegd, in kennis. ,,Als je zelf kennis bezit, ben je niet meer afhankelijk van banken en commerciële partijen. Dan kun je je eigen beslissingen nemen’’, weet Van der Hulst.

Als voorbeeld geeft hij de gewasbescherming. ,,De regel is dat je spuit midden in de infectiehaard, maar in de randgebieden went het plaagdier aan het middel. Dat zie je als je zelf in de gaten houdt wat er gebeurt. Wij hebben gekozen voor het inzetten van natuurlijke vijanden en ook daarbij houden we de vinger aan de pols en volgen we de onderzoeken van WUR, waar we ook regelmatig zelf aan deelnemen.’’

,,Kennis is leuk’’, besluit Van der Hulst. ,,Zeker als je ziet dat het je 30 cent per vierkante meter tot het twintigvoudige aan besparingen kan opleveren.’’

Over vijf jaar
Over vijf jaar telen we nog steeds rozen in Nederland. Ik ben dan 68, maar nog geen full time opa voor mijn negen kleinkinderen. Ik zal nog steeds een rol spelen in het bedrijf; wellicht wat meer ondersteunend. De honger naar kennis is dan nog niet gestild.